ታሪኽ፣ ጂኦግራፍን ኣነባብራን

ጂኦግራፍ

Norge i Verden

ኖርወይ ኣብ ዓለም

ኖርወይ ስፍሓት መሬታ 385 199 ትርብዒት ኪሎሜተር እዩ። ስለዚ ስፍሓት ኖርወይ ካብ ታይላንድ፣ኢራቕ፣ቱርኪን ሶማልያን ትንእስ። ኖርወይ ፍሉይ ዝገብራ ቀጣንን ነዋሕን ሃገር ምዃና እዩ። ኣብ መንጎ ኦስሎን ፓሪስን ዘሎ ርሕቀት ዳርጋ ማዕረ ኦስሎን ትሩምሶን ዘሎ ርሕቀት እዩ።

ኖርወይ ኣብ ኖርዲክ ትርከብ፣ እዚ መሬት እዚ ከኣ ኖርወይ፣ሽወደን፣ ደንማርክ፣ፊንላንድን ኣይስላንድን የጠቓልል። ኖርወይ ምስ ሽወደንን ደንማርክን ኮይና ስካንዲናቭያ ይበሃላ።

ኖርወይ ምስ ሽወደን፣ ፊንላንድን ራሻን ትዳወብ።

ክፋላት ሃገር

ኖርወይ ኣብ ሓሙሽተ ክፍለ ሃገራት ትምቐል፣ ኑር-ኖርገ ፣ ትረንድላግ ፣ ቬስትላንደ ፣, ሰርላንደ᎓ አስትላንደ።

ዞባታት(fylker)

ኣብ ኖርወይ 11 ዞባታት ኣለዋ። ኣብተን ዝተፈላለየ ክፋላት ሃገር ብኸምዚ ዝስዕብ ተዘርጊሐን ይርከባ፡
ኑር-ኖርገ(ሰሜን-ኖርወይ)፡ ኑርድላንድ፡ትሩምስን ፊምንማርክን።
ትሮንደላግ፡ ትሮንደላግ
ቨስትላንደ(ምዕራብ-ኖርወይ)፡ ቨስትላንድ፣ሩጋላንድን ሞረን ሩምስዳልን
ሶር-ላንደት(ደቡብ-ኖርወይ)፡ኣግደር
ኦስትላንደ(ምብራቕ-ኖርወይ)፡ ቨስትፎልድን ተለፋርክ፡ቪከን፡ኢንላንደን ኦስሎን

Norgeskart og flagg

ከተማታት

ኣብ ኖርወይ ኣስታት 100 ከተማታት ኣለዋ። ኦስሎ ካብተን ካልኦት ጽቡቕ ጌራ ትዓቢ ከተማ እያ፣ ኣስታት 600 000 ተቐማጦ ኣለዉዋ(2017)።

ገለ ካብተን ዝዓበየ ከተማታት ኣብዚ ተዘርዚረን ኣለዋ፡

      • ኦስሎ

Oslo

    • በርገን

Bryggen i Bergen

    • ትሮንድሃዪም

Trondheim

  • ስታቫንገር
  • ክሪስትያንሳንድ
  • ፍረደሪክስታድ
  • ትሩምሰ
  • ሳንድነስ
  • ድራመን
  • ሳርስቦርግ
  • ssb.no

 

ካልእ ጆግራፍያዊ ሓቅታት

      • እቲ ዚዓበየ እምባ ኖርወይ ጋልድሀፒገን ይበሃል። ቁመቱ 2469 ሜትሮ እዩ። ዳርጋ ፍርቂ ቦታ ኖርወይ እምባታት እዩ።

    • እቲ ዝዓበየ ቀላይ ኖርወይ ምዮሳ ይበሃል። ምግፍሑ ኸኣ 365 ትርቢዕት ኪሎ ሜትሮ ይኸውን።
    • እቲ ዝነውሐ ፈለግ ኖርወይ ግሎማ ንይበሃል። ምንውሑ 611 ኪ.ሜ ይኸውን።
    • ኣብቲ ገማግም ባሕሪ ብዙሕ ፍዮርድታት ኣለው። እቲ ዚነውሐ ፍዮርድ ሶግነፍዮርድ ይበሃል። ምንዋሑ 204 ኪ.ሜ ክኸውን ከሎ ዕምቆቱ ከኣ 1308 ሜትሮ እዩ።

Sognefjorden

  • ዳርጋ ፍርቂ ስፍሓት መሬት ኖርወይ ጎቦታት እዩ፣ ከም ተወሳኺ ኸኣ ኣስታት ሓደ ሲሶ ብጫካ ዝተሸፈነ እዩ። ዝተሃንጸ ክፋል (ህንጻታትን ጽርግያታትን) ክልተ ሚእታዊት ጥራሕ እዩ።

ጭብጢ

ጆግራፍያዊ ምምቓል

ኖርወይ ብጆግራፍያዊ መገዲ ኣብ ሓሙሽተ ክፋላት ዝተመቕለት እያ፣ ብምምሕዳራዊ መገዲ ከኣ ኣብ 11 ዞባታትን 356 ኮሙነታትን ዝተመቕለት እያ።

ጎቦታትን ጫካታትን

ዳርጋ ፍርቂ ካብቲ መሬት ኖርወይ ጎቦታት እዩ። 38% ኸኣ ብኣግራብ ዝተሸፈነ ጫካ እዩ። 3% ጥራይ እዩ ንማሕረስ ዝኸውን መሬት ዘለዋ።