ታሪኽ፣ጆግራፊ መነባብሮ

ጂኦግራፍ

Norge i Verden

ኖርወይ ኣብ ዓለም

ኖርወይ ስፍሓት መሬታ 385 199 ትርብዒት ኪሎሜተር እዩ። ስለዚ ስፍሓት ኖርወይ ካብ ታይላንድ፣ኢራቕ፣ቱርኪን ሶማልያን ትንእስ። ኖርወይ ፍሉይ ዝገብራ ቀጣንን ነዋሕን ሃገር ምዃና እዩ። ኣብ መንጎ ኦስሎን ፓሪስን ዘሎ ርሕቀት ዳርጋ ማዕረ ኦስሎን ትሩምሶን ዘሎ ርሕቀት እዩ።

ኖርወይ ኣብ ኖርዲክ ትርከብ፣ እዚ መሬት እዚ ከኣ ኖርወይ፣ሽወደን፣ ደንማርክ፣ፊንላንድን ኣይስላንድን የጠቓልል።

ኖርወይ ምስ ሽወደንን ደንማርክን ኮይና ስካንዲናቭያ ይበሃላ። ኖርወይ ምስ ሽወደን፣ ፊንላንድን ራሻን ትዳወብ።

ክፍለ ሃገራት

ኖርወይ ኣብ ሓሙሽተ ክፍለ ሃገራት ትምቐል፣ ኑር-ኖርገ ፣ ትረንድላግ ፣ ቬስትላንደ ፣, ሰርላንደ᎓ አስትላንደ።

ዞባታት(fylker)

ኣብ ኖርወይ 18 ዞቦታት ኣለዋ። ኣብ ዝተፈላለየ ክፋላት ናይዚ ሃገር ከኣ ብኸምዚ ዓይነት መገዲ ተኸፋፊለን ኣለዋ:
ኑርድ-ኖርገ፣ ፊንማርክ፣ትሩምስን ኑርድላንድ
ትሮንደላግ፣ ትሮንደላግ
ቨስትላንደ፣ ሞረ ኦግ ሩምስዳል፣ ሶግን ኦግ ፍዩርዳነ፣ ሆርዳላንድን ሩጋላንድን።
ሶርላንደ፣ ቨስት-ኣግደርን ኣውስት ኣግደርን።
ኦስትላንደ፣ ተለማርክ፣ቡስከሩድ፣ቨስትፎልድ፣ኣከርስሁስ፣ኦስሎ፣ኦስትፎልድ፣ሀድማርክን ኦፕላንድን።
Norgeskart og flagg

ከተማታት

ኣብ ኖርወይ ኣስታት 100 ከተማታት ኣለዋ። ኦስሎ ካብተን ካልኦት ጽቡቕ ጌራ ትዓቢ ከተማ እያ፣ ኣስታት 600 000 ተቐማጦ ኣለዉዋ(2017)። እተን ዓሰርተ ዝዓበያ እዘን ዝስዕባ እየን:

      • ኦስሎ

Oslo

    • በርገን

Bryggen i Bergen

    • ትሮንድሃዪም

Trondheim

  • ስታቫንገር
  • ክሪስትያንሳንድ
  • ፍረደሪክስታድ
  • ትሩምሰ
  • ሳንድነስ
  • ድራመን
  • ሳርስቦርግ
  • ssb.no

 

ካልእ ጆግራፍያዊ ሓቅታት

      • እቲ ዚዓበየ እምባ ኖርወይ ጋልድሀፒገን ይበሃል። ቁመቱ 2469 ሜትሮ እዩ። ዳርጋ ፍርቂ ቦታ ኖርወይ እምባታት እዩ።

    • እቲ ዝዓበየ ቀላይ ኖርወይ ምዮሳ ይበሃል። ምግፍሑ ኸኣ 365 ትርቢዕት ኪሎ ሜትሮ ይኸውን።
    • እቲ ዝነውሐ ፈለግ ኖርወይ ግሎማ ንይበሃል። ምንውሑ 611 ኪ.ሜ ይኸውን።
    • ኣብቲ ገማግም ባሕሪ ብዙሕ ፍዮርድታት ኣለው። እቲ ዚነውሐ ፍዮርድ ሶግነፍዮርድ ይበሃል። ምንዋሑ 204 ኪ.ሜ ክኸውን ከሎ ዕምቆቱ ከኣ 1308 ሜትሮ እዩ።

Sognefjorden

  • ዳርጋ ፍርቂ ስፍሓት መሬት ኖርወይ ጎቦታት እዩ፣ ከም ተወሳኺ ኸኣ ኣስታት ሓደ ሲሶ ብጫካ ዝተሸፈነ እዩ። ዝተሃንጸ ክፋል (ህንጻታትን ጽርግያታትን) ክልተ ሚእታዊት ጥራሕ እዩ።

ጭብጢ

ኣከፋፍላ

ኖርወይ ብጆግራፍያዊ መገዲ ኣብ ሓሙሽተ ክፋላት ዝተመቕለት እያ፣ ብምምሕዳራዊ መገዲ ከኣ ኣብ 18 ዞባታትን 422 ኮሙነታትን ዝተመቕለት እያ።

ጎቦታትን ጫካታትን

ዳርጋ ፍርቂ ካብቲ መሬት ኖርወይ ጎቦታት እዩ። 38% ኸኣ ብኣግራብ ዝተሸፈነ ጫካ እዩ። 3% ጥራይ እዩ ንማሕረስ ዝኸውን መሬት ዘለዋ።