Chế độ dân chu xã hội phúc lợi

Bầu cử và các đảng chính trị

Bầu cử

Cứ hai năm có một cuộc bầu cử chính trị tại Na uy. Các cuộc bầu cử xen kẽ giữa bầu Quốc hội và bầu cử địa phương (bầu Hội đồng công xã tỉnh và Hội đồng công xã địa phương). Như thế, Quốc hội được bầu cứ mỗi bốn năm, và Hội đồng công xã tỉnh và Hội đồng công xã địa phương cũng được bầu cứ mỗi bốn năm.

I avlukket En dame som stemmer ved valg

Các đảng phái chính trị đề ra cương lĩnh tại đại hội đảng toàn quốc. Nơi đây họ viết về các việc mà đảng muốn thực hiện trong giai đoạn bầu cử sắp đến, ý muốn nói là trong bốn năm tới. Tại Na uy thì theo lối bầu kín. Ý muốn nói không ai biết bạn bỏ phiếu cho đảng nào và bạn cũng không cần kể cho ai biết điều này. Bạn tự quyết định đảng mà bạn muốn bầu, và các thành viên trong gia đình bỏ phiếu cho các đảng khác nhau là sự thường tình.

Các đảng chính trị

Có nhiều đảng phái chính trị khác nhau tại Na uy, và khi bầu cử, ta có nhiều sự chọn lựa. Có trên 20 đảng phái chính trị khác nhau tại Na uy. Trong nhiệm kỳ quốc hội 2013-2017, tám trong số các đảng này có đại diện tại Quốc hội. Ta có thể sắp xếp các đảng lớn nhất trên một thang điểm từ «thuộc về xã hội» đến «thuộc về tư bản» như sau: Rødt SV Ap SP KrF Venstre Høyre FrP

Quyền lực chính thức và quyền lực không chính thức

Các dân biểu Quốc hội phê chuẩn luật, thay đổi luật và ngân sách. Bằng cách này họ có quyền lực chính thức để tác động các chính sách được áp dụng trên toàn quốc và ở cấp địa phương. Ngoài ra còn có nhiều phần tử có những điều mà chúng ta gọi là quyền lực không chính thức. Điều này muốn nói là họ tác động các chính sách bằng nhiều cách khác nhau.

Phương tiện truyền thông
Các phương tiện truyền thông (truyền thanh, truyền hình, báo chí v.v…) ở Na uy là tự do. Điều này nghĩa là họ có thể phát hành thông tin theo ý họ muốn, bất kể đảng phái chính trị nào đang nắm giữ quyền hành. Tuy vậy các phương tiện truyền thông cũng phải tuân theo những khuôn khổ của tự do ngôn luận. Các phương tiện truyền thông có nhiều sức tác động. Chúng ta nói là các phương tiện truyền thông đặt ra chương trình nghị sự và có vai trò như con chó săn khi có điều gì sai trái. Bằng cách đó họ tác động đến cả khán giả/ độc giả/ thính giả bình thường lẫn những chính trị gia.

Các tổ chức thiện nguyện
Tại Na uy có quyền tự do lập hội. Điều này nghĩa là người dân có thể thành lập và ghi tên vào nhiều tổ chức thiện nguyên khác nhau.

Thí dụ về các tổ chức đó là:

  • Các tổ chức cho những người có các bịnh và những khuyết tật khác nhau
  • Các tổ chức về những quyền lợi của phụ nữ
  • Các tổ chức về những quyền lợi của trẻ em
  • Các tổ chức về bảo vệ thiên nhiên và môi trường

Giống như các phương tiện truyền thông, các tổ chức như thế có nhiều sức tác động. Họ tác động đến cả khán giả/ độc giả/ thính giả bình thường lẫn những chính trị gia. Khi những người hoặc các tổ chức tìm cách tác động đến các chính trị gia và những quyết định của họ bằng các cách thức không chính thức, chúng ta gọi là vận động hành lang.

Sự kiện

Quyền đầu phiếu

  • Tuổi được quyền đầu phiếu ở Na uy là 18 tuổi.
  • Bạn phải là công dân Na uy mới được bỏ phiếu trong cuộc bầu cử quốc hội.
  • Để được bỏ phiếu trong cuộc bầu cử Hội đồng công xã tỉnh và Hội đồng công xã địa phương bạn phải cư ngụ ở Na uy trong ba năm sau cùng trước cuộc bầu cử này.