Demokrati og velferdssamfunn

Noreg si deltaking i internasjonale organisasjonar

Noreg er medlem av fleire internasjonale organisasjonar som har innverknad på norsk politikk, blant anna SN, NATO og EØS.

SN

FN-flagget

SN (Dei sameinte nasjonane) er ein internasjonal organisasjon som vart etablert 24. oktober 1945. SN arbeider for internasjonal fred og tryggleik og er eit forum for dialog mellom ulike land i verda. I dag har SN 193 medlemsland.

SN arbeider også med internasjonal rett, økonomisk utvikling og menneskerettar. SN har ei viktig rolle som fredsskapande organisasjon. Medlemslanda finansierer SN gjennom økonomiske bidrag. SN har inga reell juridisk makt. Vedtak som blir gjorde i SN, er derfor ikkje juridisk bindande for medlemslanda.

NATO

NATO-landa (Kjelde: Wikimedia Commons)North Atlantic Treaty Organization (NATO) er ein forsvarsallianse med 29 medlemsland i Europa og Nord-Amerika. NATO vart danna i 1949. Medlemslanda har forplikta seg gjensidig overfor kvarandre til å stå saman og kjempe dersom eitt eller fleire av landa blir invaderte av eitt eller fleire andre land.

EØS

I Noreg har det vore folkeavstemming om norsk medlemskap i EU (Den europeiske union) to gonger (1972 og 1994). Begge gongene stemte fleirtalet i befolkninga mot at Noreg skulle gå inn i EU. Sjølv om Noreg ikkje er medlem av EU, er vi likevel med i eit forpliktande europeisk samarbeid. Dette samarbeidet blir kalla EØS (Det europeiske økonomiske samarbeidsområdet). EØS-avtalen regulerer samhandel og andre økonomiske forhold mellom EØS-landa. Vi følgjer blant anna reglane i EU når det gjeld fri utveksling av varer, tenester, arbeidskraft og kapital.

EU- og EØS-området (Kjelde: Wikicommons)Landa som er farga i blått, er medlemer av EU. Noreg, Island og Liechtenstein (farga i grønt) er saman med EU-landa med i EØS-samarbeidet.

Schengenavtalen

Schengenavtalen er ein avtale som erstattar grensekontrollane mellom avtalelanda med eksterne grensekontrollar. Dette inneber at ein ser på Schengenlanda som eitt stort område der ein må vise pass eller ha gyldig visum for å kome inn. Når ein fyrst er inne i Schengenområdet, kan ein reise fritt rundt i dei ulike landa utan å møte ein vanleg passkontroll. Avtalen vart signert i 1985 i Schengen i Luxembourg. I dag omfattar avtalen 26 europeiske land.

Land som har signert Schengenavtalen: Schengen-området (Kjelde: Wikicommons)