Dimuquraadiyad iyo Daryeelka bulshada

Xuquuqda iyo waajibaadka habka daryeelka bulshada

Habka daryeelku wuxuu ku xiran yahay in dadka oo dhan dhaqaale ahaan uga qebqaataan markii ay awoodaan. Habkaani wuxuu ku dhisan yahay canshuurta ay dadku bixiyaan, si cadaalad ku jirtana loo qeybiyo, lagu caawiyo dadkii u baahan. Waqtiga nolosheena oo dhan waxaan ka faa`iideysanaa daryeelada kala gedisan. Dadku waxay la kulmi karaan mar ama marar badan noloshooda inay u baahdaan kaalmo caawinaad daryeel. Qofku wuu dhaawacmi karaa ama cudur xun ayaa ku dhici kara, ama shaqo la`aan ayuu noqon karaa ama dhabaatooyin kale ayuu la kulmi karaa. Markaa way wanaagsan tahay inaad ogtahay in lagu daryeelayo.

Markii aad caafimaad qaabtid oo aad shaqeysatid waxaad ka qeybqaadaneysaa inaad dhaqaale ku kaalmeysid habka daryeelka adigoo canshuur bixinaya. Sidaa daraadeed waxaad bixinaysaa wixii kaalmo horey laguu siiyey, ama wixii aad mustaqbalka u baahan doontid. Sidaa daraadeed dadka oo dhan habkan waxay u arkaan inuu yahay hab wanaagsan. Habka daryeelka bulshadu dadku waxay leeyihiin xuquuq dhaqaale iyo waajibaad.

  • Tusaale xuquuqda, waa lacagta markii aad xanuunsan tahay, lacagta shaqo la`aanta, kaalmada barnaamijka horudhaca, lacagta xanaanada caruurta, lacagta hawlgebka waayeelada.
  • Tusaale waajibaadka in canshuur la bixiyo, in si qalad ah loo isticmaalin kaalmooyinka daryeelka iyo dawladda loo sheego wax sax oo noloshaadu ay ku sugan tahay.

Wax sax ah

Xuriyad iyo masuuliyad

  • Dhammaan dadka ku nool habka daryeelka bulshada ee Noorway waxay leeyihiin xuriyad iyo masuuliyad, xuquuq iyo waajibaad.
  • Waxaad xor u tahay inaad dooratid sidii aad noloshaada ugu nolaan laheyd. Sidoo kale waa masuuliyad ku saaran inaad ilaaliso sharciga, si uu habku ugu shaqeeyo sidii loogu talagaley.