زده کړه او مسلکي وړتیا

لومړنی او منځنی ښوونځی (ابتدائیه او متوسطه)

Småskolebarn Ungdomsskoleelever

د لومړني او منځني ښوونځي په هکله معلومات

  • ټول ماشومان لس کاله د لومړني او منځني ښوونځي د زده کړې حق لري. ماشومان هغه کال په لومړي ټولګي کې شاملېږي، چې شپږ کلن کېږي.
  • ټول ماشومان حق لري، چې مناسبه زده کړه ترلاسه کړي او له هغو ماشومانو سره باید اضافي مرسته وشي، چې اړتیا ورته لري.
  • د لومړني (ابتدائې) ښوونځي زده کوونکو ته نمرې نه ورکول کېږي، خو په لیکلې توګه یې ارزونه کېږي.
  • د لومړنيو او منځنیو ښوونځیو ټول زده کوونکي د اوړي له رخصتیو وروسته په اوتوماتیک ډول، پرته له دې چې د ښوونځي نتیجې یې په پام کې ونیول شي، بل ټولګي ته ځي. هیڅ ماشوم دوه کاله یو ټولګي ته نه ځي.
  • د منځني ښوونځي زده کوونکو ته په ټولو مضمونو کې نمرې ورکول کېږي. د نمرو درجه بندي له ۱ څخه تر ۶ پورې ده؛ ۱ تر ټولو تيټه او ۶ تر ټولو لوړه نمره ده.
  • لومړني او منځني ښوونځي په ټول هېواد کې یو شان تنظیم شوي دي. د بېلګې په توګه، ټول زده کوونکي په کال کې ۱۹۰ ورځې ښوونځی ته ځي، خو په هرې ښاروالۍ (کمونونو) کې سیاستوال پرېکړه کوي، چې بېلابېلې رخصتۍ باید څخه وخت وي.
  • ټولو زده کوونکو ته د یو تعلیمي نصاب له مخې درس ورکول کېږي. یاد تعلیمي نصابونه په ولسي جرګه (پارلمان) کې د سیاستوالو لخوا تصویبېږي. یانې ماشومان چې د هېواد په هرې ښاروالۍ کې مېشت وي، یو شان زده کړه ترلاسه کوي.

ورته (یوشان) ښوونځي

د ښوونې او روزنې په قانون کې راغلي دي، چې ټول ماشومان حق لري چې پرته د هغوی د وړتیا او شرایطو ته پام کې نیولو سره په هغه ښوونځي کې مناسبه ښوونه تر لاسه کړي، چې تړاو ورسره لري. دغه سیاسي اصل ته د ورته (یوشان) ښوونځی اصل ویل کېږي.

د لومړني او منځني ښوونځي تمویل

د مېندو او پلرونو لپاره لومړنی او منځنی ښوونځی وړیا دی. زده کوونکي کتابونه له ښوونځي څخه امانت اخلي او کتابچې، پنسلونه او ورته شیان ورته د ښوونځي لخوا ورکول کېږي.

ټول لګښتونه د دولت لخوا ورکول کېږي. تر ټولو زیات لګښتونه د ښوونکو پر معاشونو او د ښوونځیو د ودانیو په جوړولو او پرمخ بیولو باندې کېږي. د دولتي لومړنیو او منځنیو ښوونځیو سربیره، یو شمېر خصوصي ښوونځي هم شتون لري. په ناروې کې شاوخوا ۲،۵ سلنه ماشومان په خصوصي ښوونځیو کې زده کړه کوي.

په خصوصي ښووځیو کې کورنۍ د ښوونځي یوه برخه پیسې ورکوي او نورې یې د دولت لخوا ورکول کېږي.

معلومات

SFO د ښوونځي له رسمي وخت څخه مخکې او وروسته د ماشومانو ساتنځای یا اکس (AKS)

له اوسلو پرته په ټولو نورو ښاروالیو (کمونونو) کې دې ډول ښوونځي ته ایس. ایف. او (SFO) وايي، خو په اوسلو کې یې نوم اکس (AKS) دی.

ټول کمونونه د لومړي څخه د څلورم ټولګي د زده کوونکو ته له رسمي وخت څخه مخکې او وورسته د ساتنځای (SFO) یا اکس (AKS) وړاندېز کوي.

ایس. ایف. و. (SFO) یا اکس (AKS) هغو کورنیو ته یو داوطلبانه وړاندیز دی، چې د ښوونځي له وخت څخه مخکې او وروسته د ماشومانو ساتلو ته اړتیا لري، د بېلګې په توګه که مېندې او پلرونه دنده ولري.

وړیا نه دی. مېندې او پلرونه هره میاشتSFO/AKS
یوه برخه پېسې ورکوي او پاتې نورې یې د دولت لخوا ورکول کېږي. خپله برخه پېسې له له یو کمون څخه په بل کمون کې توپیر لري. په ځینو کمونونو کې هغه کورنۍ، چې عاید یې کم وي، کولای شي د خپلې برخې پېسو د کمولو غوښتنه وکړي، خو په نورو کمونونو کې بیا پرته له دې چې عاید په پام کې ونیول شي، بیه د ټولو لپاره یو شان ده. ځیني کمونونه هغه چا ته تخفیف ورکوي، چې څو ماشومان یې په دې ډول ښوونځي کې وي.

دیسیپلین

ښوونکي حق نلري، چې د زده کوونکو پر وړاندې د زور زیاتي کومه بڼه وکاروي. د ښوونځي دیسیپلین باید په داسې توګه تر سره شي، چې د ماشومانو د انساني کرامت سره سمون ولري. ښوونکي او زده کوونکي باید یو بل ته متقابل درناوی ولري.