پەروەردە و فێربوون

خوێندنی باڵا

قوتابییان لە کاتی وانەدا
دوای تەواوکردنی خوێندنی ئامادەیی، قوتابییان دەتوانن لە زانکۆ یان پەیمانگەی باڵا درێژە بە خوێندنی باڵا بدەن.

زۆربەی زانکۆ و پەیمانگە باڵاکان حکومین، وە قوتابییان لەم زانکۆ و پەیمانگانە بەخۆڕایی دەخوێنن. حکومەت پارە بۆ خوێندنی باڵا خەرج دەکات. لەهەمان کاتدا ئاساییە کە قوتابییان پارەیەکی کەم بدەن کە پێی دەڵێن خەرجیی خوێندن یاخود خەرجی وەرزی. هەروەها پەیمانگەی باڵای ئەهلیش هەیە. لەم پەیمانگە ئەهلییانەدا قوتابییان بەشە پارەی خۆیی خۆیان بۆ خوێندن دەدەن.

خەرجی قوتابخانە و زانکۆ حکومییەکان لە لایەن حکومەتەوە دابین دەکرێت و خوێندن بۆ هاوڵاتییان بەخۆڕاییە. بەڵام لە زانکۆ و پەیمانگە حکومی و ئەهلییەکان دەبێت قوتابی بۆ خۆی پارەی کتێب و کەرەستەکانی خوێندن بدات و بیانکڕێت.

سەرەڕای ئەوەی کە زانکۆ و پەیمانگە باڵاکان بەخۆڕایین بەڵام مرۆڤ لە کاتی خوێندندا پێوستی بە پارەیە بۆ هەندێک مەسرەفی تر. لەبەر ئەوە شتێکی ئاساییە کە قوتابیان پارە لە سندووقی قەرزی خوێندن کە پێی دەڵێن (Lånekasse) بۆ مەسەرەفەکانی کرێی خانوو، خواردن وە پێداویستیەکانی تریان لە کاتی خوێندندا قەرز بکەن. بەم شێوەیە هەموو ئەوانەی حەز دەکەن بخوێنن دەتوانن ئارەزووەکانیان بهێننە دی و خوێندنی باڵا بخوێنن بێ ئەوەی بارودۆخی ئابووری خێزانەکانیان کاریگەری لەسەریان هەبێت.
هەروەها گەلێک قوتابی بۆ ئەوەی پارەی پێویست بۆ بژێوییان پەیدا بکەن لە پاڵ خوێندنەکانیاندا کار دەکەن.

هاوبەهایی لە دابینکردنی خوێندن

کۆمەڵگەیەکی مۆدێرن وابەستەیە بە ڕێژەی زۆری دامەزران، تەکنەلۆژیا، بەرهەمهێنان و داهێنانی نوێ. بۆیە نەرویج پێوستی بەوەیە کە دانیشتووانێکی خاوەن ئاستی خوێندن و بڕوانامەی بەرزیان هەبێت. ئەمەش ئاسانکاری دەکات بۆ ئەوەی حکومەت دەرفەتی خوێندن بەشێوەیەکی یەکسان بۆ هەمووان دابین بکات.

نزیکەی سی لە سەدی (٣٠٪) دانیشتووانی نەرویج خوێندنی باڵایان تەواو کردووە، بەردەوام ژمارەی ئەو گەنجانەی کە خوێندنی باڵا تەواو دەکەن لە زیاد بووندایە ، وە ئاستی خوێندنیش بەردەوام لە بەرزبوونەوە دایە. ئەمڕۆ زیاتر لە سەدا شەستی (٦٠٪) قوتابییانی زانکۆ و پەیمانگەکان ئافرەتن و بەگشتی بڕوانامە و ئاستی خوێندنی ئافرەتان تۆزێک لە هی پیاوان بەرزترە.

هەموو ئەوانەی خوێندنی ئامادەییان تەواو کردووە دەتوانن دواکاری پێشکەش بکەن بۆ ئەوەی لە زانکۆ و پەیمانگە باڵاکان بخوێنن.

Samordna opptak دەزگای ناوەندی وەرگرتن کە پێی دەڵێن (Samordna opptak) وەرگرتنی قوتابییان لە زانکۆ و پەیمانگە باڵاکان بەڕێوە دەبات.

ڕاستیەکان

سندووقی قەرزی خوێندن (Lånekassen)

سندووقی قەرزی خوێندن یارمەتی و قەرزی خوێندن دەدات بە قوتابیانی ئاستی ئامادەیی و خوێندنی باڵا لە نەرویج و قوتابیانی نەرویجی کە لە دەرەوەی وڵات دەخوێنن.

    سندووقی قەرزی خوێندن بەشداری دەکات لە

  • نەهێشتنی جیاوازی و دابینکردنی یەکسانی بۆ ئەوەی کە هەمووکەس بتوانن بخوێنن بێ گوێدان بە شوێنی جوگرافی، تەمەن، ڕەگەز، باری دارایی یان بارودۆخی کۆمەڵایەتی.
  • دڵنیابوون لەوەی کە خوێندن لە دۆخێکی دڵنیایی و ئاسوودانەدا بەڕێوەبچێت بە جۆرێک کە کاری خوێندن بەشێوەیەکی کاریگەرانە بەڕێوە بچێت.
  • دابینکردنی هێزی کاری خوێندەوار و خاوەن بڕوانامە بۆ کۆمەڵگە

گەورە ساڵانیش دەتوانن داوای یارمەتی و/ یان قەرز بۆ خوێندنی بنەڕەتی و ئامادەیی بکەن.